Czy piesze wędrówki dostarczają Ci dopaminy?

Tak, wędrówki mogą angażować związane z dopaminą układy nagrody i motywacji w mózgu, ale ich „dobroczynny” wpływ na samopoczucie nie jest powodowany wyłącznie przez dopaminę. Aktywność fizyczna, czas spędzany na świeżym powietrzu, osiąganie celów i czerpanie przyjemności z otoczenia mogą przyczyniać się do poprawy nastroju i samopoczucia.

Pamiętam, jak dotarłem na szczyt podejścia po tym, jak przez większą część drogi zastanawiałem się, dlaczego wybrałem tak stromy szlak. Potem dotarłem do punktu widokowego, zatrzymałem się na chwilę i nagle poczułem przypływ energii zamiast wyczerpania. Patrzenie wstecz na przebyty dystans dawało głęboką satysfakcję.

Niektórzy opisują to uczucie po prostu jako „zastrzyk dopaminy”. Rzeczywistość jest bardziej złożona, ale istnieje dobry powód, dla którego wędrówki mogą dawać satysfakcję.

Mózg i ciało reagują na ćwiczenia, osiągnięcia, nowe doświadczenia i przyjemne chwile za pośrednictwem kilku wzajemnie połączonych układów - nie tylko jednej substancji chemicznej.

Krótka odpowiedź

Tak, wędrówki mogą wiązać się z aktywnością szlaków związanych z dopaminą, szczególnie tych, które uczestniczą w motywacji, odczuwaniu nagrody, ruchu i uczeniu się.

Jednak wpływ wędrówek na nastrój i samopoczucie nie jest po prostu skutkiem uwalniania jednej substancji chemicznej.

Na to doświadczenie składają się:

• Ćwiczenia fizyczne

• Realizowanie małych celów

• Odkrywanie nowych okolic

• Spędzanie czasu na świeżym powietrzu

• Przerwa od codziennej rutyny

• Interakcje społeczne, jeśli wędrujesz z innymi

• Poczucie osiągnięcia

Razem mogą sprawić, że wędrówka będzie satysfakcjonująca zarówno fizycznie, jak i psychicznie.

1. Czym jest dopamina?

Dopamina jest neuroprzekaźnikiem - chemicznym przekaźnikiem wykorzystywanym przez układ nerwowy.

Uczestniczy w kilku ważnych procesach, w tym:

• Motywacja

• Uczenie się związane z nagrodą

• Ruch

• Uwaga i zachowanie

Często nazywa się ją „substancją dobrego samopoczucia”, ale to nadmierne uproszczenie.

Dopamina nie jest po prostu przełącznikiem szczęścia. Odgrywa istotną rolę w przetwarzaniu nagród przez mózg, uczeniu się na podstawie doświadczeń i motywowaniu do dążenia do celów.

To sprawia, że wędrówki są szczególnie interesujące, ponieważ każda z nich w naturalny sposób zawiera wiele małych celów i nagród.

2. Dlaczego wędrówki mogą dawać tyle satysfakcji?

Pomyśleć o tym, co dzieje się podczas typowej wędrówki.

Możesz:

• Dotrzyj na szczyt trudnego podejścia

• Odkryj piękny punkt widokowy

• Przejdź kolejny kilometr

• Znajdź wodospad, w kierunku którego szedłeś

• Wybierz właściwy szlak

• Ukończ wymagającą trasę

Każda chwila daje niewielkie poczucie postępu.

Nie chodzi tylko o ćwiczenia - masz dokąd iść.

To połączenie ruchu, oczekiwania, poczucia dokonania czegoś i satysfakcjonujących doświadczeń może być jednym z powodów, dla których wędrówki wydają się szczególnie satysfakcjonujące.

3. Czy ćwiczenia wpływają na nastrój?

Aktywność fizyczna może wspierać nastrój i ogólny dobrostan psychiczny.

Biologia stojąca za wpływem ćwiczeń jest znacznie szersza niż sama dopamina.

Ćwiczenia wpływają na wiele procesów i układów sygnalizacyjnych w mózgu i organizmie. Dlatego stwierdzenie, że po wędrówce czujesz się dobrze po prostu dlatego, że „Twój mózg uwolnił dopaminę”, jest mylące.

To doświadczenie jest znacznie bardziej złożone.

Dla wielu osób regularne spacery lub wędrówki mogą być przyjemnym sposobem na połączenie aktywności fizycznej z czymś, na co naprawdę czekają.

4. Czy przebywanie na łonie natury ma znaczenie?

Może.

Wędrówki różnią się od wielu form ćwiczeń, ponieważ często odbywają się w lasach, górach, parkach lub innych naturalnych miejscach.

Oznacza to, że łączysz ruch z:

• Nowe otoczenie

• Naturalne krajobrazy

• Zmiany światła i dźwięku

• Przerwa od typowego otoczenia

• Możliwość skupienia się na tym, co Cię otacza

Wiele osób uważa aktywność na świeżym powietrzu za regenerującą lub uspokajającą.

Nawet łatwy spacer po lesie może wpływać na samopoczucie psychiczne inaczej niż spędzenie takiej samej ilości czasu na ćwiczeniach w pomieszczeniu.

5. Dlaczego dobrze się czujesz po ukończeniu wędrówki?

Część satysfakcji może po prostu wynikać z poczucia dokonania czegoś.

Wędrówka daje Ci bardzo wyraźną historię:

Zacząłeś gdzieś, zmierzyłeś się z wyzwaniem, szedłeś dalej i dotarłeś do końca.

Może dotarłeś na szczyt.

Może udało Ci się przejść najdłuższy jak dotąd szlak.

A może po prostu wyszedłeś na zewnątrz w dniu, w którym łatwiej byłoby zostać na kanapie.

Takie osiągnięcia mogą dawać autentyczne poczucie satysfakcji.

Niekoniecznie musisz zdobywać spektakularny górski szczyt, aby tego doświadczyć. Małe cele również mogą przynosić satysfakcję.

6. Czy wędrówki mogą pomóc w radzeniu sobie ze stresem?

Wiele osób uważa wędrówki za relaksujące i traktuje je jako sposób na oderwanie się od codziennych obciążeń.

Spacer daje Ci coś prostego, na czym możesz się skupić: szlak, oddech, otoczenie i kilka kolejnych kroków.

Czas spędzony na świeżym powietrzu może również zapewnić odpoczynek od ekranów, powiadomień, pracy i innych czynników wymagających Twojej uwagi.

Nie należy jednak przedstawiać wędrówek jako sposobu leczenia ani lekarstwa na stres, lęk, depresję czy inne zaburzenia zdrowia psychicznego.

Może być wartościowym elementem zdrowego stylu życia, ale utrzymujące się lub poważne problemy ze zdrowiem psychicznym wymagają odpowiedniego profesjonalnego wsparcia.

7. Czy potrzebujesz długiej wędrówki, aby odczuć korzyści?

Nie.

Nie musisz spędzać ośmiu godzin na wspinaniu się na górę, żeby ruch na świeżym powietrzu był wartościowy.

Możesz spróbować:

• Krótki spacer po lesie

• Lokalny szlak przyrodniczy

• Łagodne wzniesienie

• Spacer po parku w porze lunchu

• Weekendowa trasa wędrówkowa

Najlepsza ilość zależy od twojej kondycji, planu dnia, stanu zdrowia i tego, co naprawdę lubisz.

Krótsza wędrówka, na którą naprawdę czekasz z przyjemnością, często jest bardziej zrównoważona niż zmuszanie się do pokonywania ambitnych tras tylko dlatego, że wydaje ci się, iż „liczą się” bardziej.

Czy wędrówki mogą stać się zdrowym nawykiem?

Zdecydowanie.

Jednym z powodów, dla których wędrówki mogą motywować, jest to, że zawsze czeka kolejne doświadczenie.

Możesz:

• Odkryj nowy szlak

• Dotrzyj do innego punktu widokowego

• Przejdź trochę dalej

• Zobacz ten sam las o innej porze roku

• Wybierz się na wędrówkę ze znajomymi

• Wróć na ulubioną trasę

Takie cele mogą dawać ci powody, by regularnie pozostawać w ruchu, bez poczucia, że ćwiczenia są czymś, co po prostu odhaczasz na liście.

Pamiętaj tylko, że nie musisz za każdym razem wybierać coraz trudniejszej wędrówki - ani dążyć do większego „zastrzyku dopaminy”.

Łatwe spacery też się liczą.

Krótka dygresja na temat samopoczucia po wędrówce

Jest pewien moment po wędrówce, który szczególnie lubię: zdejmuję plecak, siadam i uświadamiam sobie, jak daleko przeszedłem.

Jestem zmęczony, moje buty są prawdopodobnie ubłocone i już myślę o jedzeniu - ale zwykle towarzyszy temu również ciche poczucie satysfakcji.

Kuszące jest przypisywanie całego tego uczucia dopaminie.

Ale tak naprawdę bardziej przekonuje mnie pełniejsze wyjaśnienie. Wprawiasz ciało w ruch, spędzasz czas na zewnątrz, zwracasz uwagę na otoczenie, pokonujesz drobne wyzwania i osiągasz coś, co sam postanowiłeś zrobić.

Sporo się dzieje w ciągu jednego popołudnia.

Moje osobiste podsumowanie

Tak, wędrówki mogą angażować układy związane z dopaminą w mózgu, szczególnie te powiązane z motywacją i nagrodą. Jednak pozytywnych odczuć, których ludzie doświadczają podczas wędrówki lub po niej, nie można sprowadzić wyłącznie do dopaminy.

Wędrówki łączą ćwiczenia, kontakt z naturą, odkrywanie, postępy i poczucie dokonania czegoś, a wszystko to może wpływać na to, jak satysfakcjonujące jest to doświadczenie.

Nie musisz wspinać się na najwyższą górę ani pokonywać wyczerpującego szlaku, żeby tego doświadczyć. Czasem wystarczy spokojny spacer po lesie, nowy widok i zwykła satysfakcja z wyjścia na zewnątrz.

Być może właśnie dlatego wędrówki tak łatwo polubić jako nawyk: zawsze czeka kolejny szlak, który daje ci na coś czekać.